Je kunt ChatGPT en andere AI-tools in een technisch bureau gebruiken zonder de AVG te overtreden, maar niet met elk account en niet met elk document. De vuistregel is: tekst zonder persoonsgegevens (regelgeving, lege sjablonen, algemene concepten) kan in bijna elke tool; documenten met gegevens van opdrachtgevers alleen in een zakelijk abonnement dat niet traint op je gegevens en een verwerkersovereenkomst heeft; en sommige informatie (BSN, kopieën van identiteitsbewijzen, bankgegevens, gezondheidsgegevens, vertrouwelijke documenten van derden) hoort helemaal niet in een algemene tool.

In deze gids lees je wat in een project als persoonsgegeven telt, wat het verschil is tussen persoonlijke en zakelijke accounts, hoe je documenten indeelt en wat je instelt voordat je begint.

Deze gids is informatief en vervangt geen juridisch advies. Leveranciers passen hun voorwaarden vaak aan: controleer ze voordat je beslist.

Wat een persoonsgegeven is in een project

Meer dan je denkt. In een architectenbureau, een ingenieursbureau of een bouwbedrijf zijn onder meer persoonsgegevens:

  • Naam, BSN, adres, telefoonnummer en e-mail van de opdrachtgever of eigenaar.
  • Namen van medewerkers, onderaannemers en adviseurs in verslagen en dagrapporten.
  • Gescande handtekeningen.
  • Bouwfoto’s waarop iemand herkenbaar is.
  • Het adres of de kadastrale gegevens van een woning, als die aan de eigenaar te koppelen zijn.

Daarnaast is er een bijzondere categorie die extra zorg vraagt: gezondheidsgegevens. Die komen vaker voor dan je verwacht, bijvoorbeeld bij het aanpassen van een woning vanwege een beperking, of in keuringsverklaringen van medewerkers van een onderaannemer.

Staat een van deze gegevens in een document, dan geldt de AVG voor alles wat je ermee doet, ook als je het in een chat plakt.

Persoonlijk of zakelijk account: het belangrijkste verschil

Dezelfde tool werkt anders afhankelijk van het soort account.

  • Persoonlijke accounts (gratis of individueel betaald). Bij veel daarvan kan wat je typt worden gebruikt om het model te trainen of te verbeteren, tenzij je dat in de instellingen uitzet. Er is meestal geen verwerkersovereenkomst met je bedrijf, en elke medewerker bepaalt zelf wat hij of zij uploadt.
  • Zakelijke abonnementen (bijvoorbeeld ChatGPT Business of Enterprise, Claude voor teams, Gemini in Google Workspace of Microsoft 365 Copilot met een werkaccount). Doorgaans belooft de leverancier niet op je gegevens te trainen, biedt een verwerkersovereenkomst, en bepaalt het bedrijf wie toegang heeft en wat wordt bewaard.

Gebruiken mensen in je bureau ChatGPT met een persoonlijk account om verslagen met namen van opdrachtgevers te schrijven, dan is dat het eerste probleem om op te lossen, nog voor iets anders.

Wat de AVG vraagt als je AI gebruikt met gegevens van opdrachtgevers

Upload je persoonsgegevens van opdrachtgevers naar een AI-leverancier, dan verwerkt die leverancier de gegevens namens jouw bedrijf. In AVG-termen is dat een verwerker, en dat betekent drie dingen:

  1. Een verwerkersovereenkomst (artikel 28 AVG). Zakelijke abonnementen hebben die meestal; accepteer haar en bewaar een kopie.
  2. Weten waar de gegevens worden verwerkt. Verwerkt de leverancier gegevens buiten de Europese Unie, dan is een geldige doorgiftegrond nodig, zoals certificering onder het EU-VS Data Privacy Framework of standaardcontractbepalingen. Sommige leveranciers bieden ook opslag van gegevens in Europa.
  3. Alleen de gegevens gebruiken die nodig zijn. Dat is dataminimalisatie: heb je het BSN van de opdrachtgever niet nodig voor een bouwverslag, dan upload je het niet.

Kijk ook naar je afspraken met je eigen opdrachtgevers: heb je beloofd hun documenten vertrouwelijk te houden, dan kan uploaden naar een externe tool hun toestemming vragen, ook als er geen persoonsgegevens in staan.

Stoplicht: wat je wel en niet uploadt

Een eenvoudige manier om het aan je team uit te leggen:

Voorbeelden Met welke tool
Groen Regelgeving, vakartikelen, lege sjablonen, eigen tekst zonder gegevens van opdrachtgevers, een geanonimiseerd document Elke tool, liefst met training uitgezet
Oranje Verslagen, rapporten, bestekteksten en e-mails met namen van opdrachtgevers of medewerkers, projectdocumentatie Alleen een zakelijk abonnement, met verwerkersovereenkomst en zonder training
Rood BSN, kopieën van identiteitsbewijzen, bankgegevens, gezondheidsgegevens, wachtwoorden, beveiligingstekeningen of -documenten van een opdrachtgever, vertrouwelijke documenten van derden Niet in algemene tools. Alleen in een speciaal systeem, met toestemming en afgesproken maatregelen

Twijfel je, behandel het dan als oranje.

Zo anonimiseer je voordat je uploadt

Veel taken lukken net zo goed zonder persoonsgegevens:

  • Vervang namen door rollen: “de opdrachtgever”, “de aannemer”, “woning A”.
  • Haal weg wat niets toevoegt: BSN, telefoonnummers, bankrekeningen, handtekeningen.
  • Maak de locatie algemener: “vrijstaande woning in stedelijk gebied” in plaats van het volledige adres, als het adres voor de taak niet nodig is.
  • Controleer metadata en foto’s. Een pdf kan de naam van de auteur bevatten en een foto kan gezichten of kentekens tonen.
  • Upload geen hele mappen. Upload alleen het document dat de taak nodig heeft.

Elke keer met de hand anonimiseren is bewerkelijk. Komt een taak met persoonsgegevens elke week terug, dan loont het om haar te automatiseren in een systeem dat daarvoor is gemaakt, in plaats van je team documenten met de hand te laten opschonen.

Wat je instelt voordat je begint

In de tool:

  • Zet het gebruik van je gesprekken voor training uit als je een persoonlijk account gebruikt. In ChatGPT staat dat bij de instellingen voor gegevensbeheer; tijdelijke chats worden ook niet voor training gebruikt.
  • Controleer geheugen en geschiedenis. Sommige tools onthouden informatie tussen gesprekken; bepaal of je dat wilt.
  • Bij zakelijke abonnementen: bekijk de beheeromgeving. Wie heeft toegang, hoe lang worden gegevens bewaard en welke koppelingen (e-mail, Drive, SharePoint) staan aan?
  • Eén account per persoon. Bij gedeelde accounts weet je niet wie wat heeft geüpload.

In het bedrijf: een gebruiksbeleid van één pagina. Het is genoeg om deze vragen te beantwoorden:

  1. Welke AI-tools zijn toegestaan, en met welk account?
  2. Voor welke taken gebruiken we ze?
  3. Welke gegevens uploaden we nooit? (Het rode licht.)
  4. Wie controleert wat de AI maakt voordat het wordt verstuurd of ondertekend?
  5. Bij wie kun je terecht als je twijfelt?
  6. Wanneer bekijken we het beleid opnieuw? (Eén keer per jaar is genoeg.)

Dit beleid is ook een van de maatregelen voor AI-geletterdheid die de Europese AI-verordening vraagt van bedrijven die AI gebruiken; meer daarover in de Europese AI-verordening voor architecten- en bouwbedrijven.

Hoe wij het doen

In de tools die we bouwen en in NotaFiel worden klantgegevens in de Europese Unie opgeslagen, nooit gebruikt om AI-modellen te trainen, en geldt voor elke leverancier een verwerkersovereenkomst. De lijst met leveranciers, en waarvoor we elk gebruiken, vind je op onze pagina over veiligheid en privacy. We tekenen een geheimhoudingsovereenkomst voordat we een document van een opdrachtgever zien.

We noemen dit niet als verkoopargument, maar omdat het het minimum is dat je van elke AI-leverancier mag vragen, of dat nu wij zijn of een ander.

Veelgestelde vragen

Is het verboden om de gratis versie van ChatGPT in het bureau te gebruiken?

Niet op zich. Het probleem ontstaat als persoonsgegevens van opdrachtgevers of vertrouwelijke informatie worden geüpload naar een account zonder verwerkersovereenkomst dat de gegevens voor training mag gebruiken. Voor tekst zonder persoonsgegevens is een gratis account met training uitgezet redelijk.

Moet ik mijn opdrachtgevers vertellen dat ik AI gebruik?

Verwerk je hun persoonsgegevens via een AI-leverancier, dan hoort die leverancier als verwerker in je privacyverklaring te staan, net als je e-mail- of cloudopslagleverancier. Open zijn tegenover opdrachtgevers over hoe je werkt, wekt bovendien vertrouwen.

En bouwfoto’s?

Zijn er mensen of kentekens op te herkennen, dan bevatten ze persoonsgegevens. Om de voortgang op de bouwplaats te beoordelen hoeft er bijna nooit iemand in beeld te zijn: kies of snijd foto’s bij voordat je ze uploadt.

Zijn zakelijke abonnementen helemaal veilig?

Ze verkleinen het risico flink, maar nemen het niet weg: het hangt nog steeds af van wie toegang heeft en wat er wordt geüpload. Daarom zijn het gebruiksbeleid en menselijke controle net zo belangrijk als de tool.

Wat doe ik als iemand al gegevens van opdrachtgevers naar een persoonlijk account heeft geüpload?

Verwijder die gesprekken, zet training op dat account uit en verplaats dat werk naar een zakelijk abonnement. Gaat het om gevoelige gegevens of kan het opdrachtgevers raken, vraag dan je privacyadviseur wat er verder moet gebeuren.